وبلاگ حجاب

بنام خدائی که عشق را افرید و به نام پروردگار زیبائی ها

 اللهم صل علی محمد و آل محمد.

برای ظهور در فرج حضرت یک صلوات بفرستید.

 امیدوارم که از مطالب این وبلاگ لذت ببرید.

جايگاه زنان

نگاهى گذرا به جايگاه زنان قبل از ظهور اسلام

تاريخ حكايت از ديدگاههاى مختلف اقوام و ملل نسبت به زن دارد. بعضى او را از افراد بشريت و انسانيت بشمار نمى آورند و فقط زن را مظهر خدمت به مردان و برآوردن نيازهاى او مى دانستند.زنان آن روزگار چون ديگر دورانهاى ننگين تاريخ بشر در محروميتى عجيب بسر بردند و با آنان چون متاعى ناچيز رفتار مى شد.

اخلاق و ارزشهاى انسانى و معنويت در آن دوران رخت بر بسته بود و به جايش هوا و غرور و شهوت نشسته و ثروتمندان و بزرگان زيردستان را به استخدام مى گرفتند و زنها را مقهور خود مى ساختند و آنها را در حرمسرا به خدمت مى گرفتند و زنان از نظر اجتماعى در بدترين موقعيت قرار داشتند.

اعراب جاهليت هيچ حق و حقوقى براى زن نبودند بطورى كه وقتى همسرش از دنيا مى رفت وراث مالك او مى شدند. و او را به ارث مى بردند و به ازدواج خود در مى آوردند و گاهى او را به ديگرى تزويج مى كردند و مهرش را براى خود مى گرفتند و زن بى اختيار و بى ارث بود در جاهليت دختران از پدران خود ارث نمى بردند و غالبا دختران شيرخوار را در هنگام شيرخوارگى زنده به گور مى كردند در آن روزگار زائيدن دختر مصيبتى بود و پدر ننگ داشت خود را پدر دخترى بداند.

قبل از ظهور اسلام قواعد ازدواج بقدرى سست و بى پايه بود كه به زحمت ايجاد حقوقى براى زن مى كرد تمتع مشروط و يا موقت رواج داشت(زنان پيامبر اسلام(ص) عماد الدين حسين اصفهانى )دختران و زنان در نزد پدران و شوهران فرقى با مواشى و دواب نداشتند و با آنان مثل ديگر اشياء ما يملك خود معامله مى كردند.

خاطر نشان مى سازد كه زنان دوره جاهليت با توجه به موقعيت خانوادگى جايگه متفاوتى داشتند. يعنى زنان اشراف و بززگان داراى حرمتى خاص بودند ولى زنان طبقه پائين به كار و اشتغال مى پرداختند البته نبايد نقش زنان در ميادين جنگ و نزاع بين قبايل و غيره را ناديده گرفت. آنان عاملى براى تشويق مردان و جنگ و دفاع از حريم قوم و قبيله بودند و اين قضيه در اشعار عرب آن دوره كاملا مشهود است.

نگاهى گذرا به وضعيت زنان بعد از ظهور اسلام

وضعيت زنان با ظهور اسلام دگرگون شد بطورى يكى از برنامه اساسى اش را براى مبناى باز ستاندن حقوق از دست رفته زنان قرار داد.

اسلام با قرار دادن حدود و مقررات جلوى آن آزادى مطلق و آن بى بند و بارى را گرفت. آمد آنان را كه بى حد و اندازه همسر مى گرفتند و بدون قيد و شرط بى آنكه احساس وظيفه و مسئوليتى بكنند اسب شهوت را به تاز در مى آوردند را محدود كند و آنها را موظف نمود؛ در صورتى حق دارند كه از قانون تعدد زوجات و چند همسرى استفاده كنند كه داراى صفت عدالت باشند و بين آنها از پير و جوان و زشت و زيبا از هر جهت عدالت را رعايت كنند.(چهره زن در آئينه اسلام و قرآن مرتضى فهيم كرمانى )اسلام نه تنها طغيان نفس اماره و هيجانات و تمايلات شهوانى را با احكام قرآن تعديل كرد بلكه در شؤن اجتماعى حتى در نگاه كردن مرد و زن و زن به مرد محدوديت قرار داد و فرمود: اى پيامبر به مردان بگو از غير زن خود چشم پوشى كنند و زنان بگو چشم چرانى نكنند و خود را از نامحرم حفظ كنند كه براى حفظ حيثيت و شئون اجتماعى و عفت عمومى بهتر است(سوره نور آيه 31 و 30)

اسلام و مقام پايه زن را تا آنجا بالا برد كه رسما اعلان مى كند زن متاع و كالا نيست كه چون دوران پيشين به ارث برده شود و صداقش را سرپرست يا خويشانش براى خود بگيرند و خود را صاحب اختيار و همه كاره او بدانند. آرى اسلام اين گونه ازدواج ها را كه نمونه بى شخصيتى و توهين به مقام زن بود تحريم كرد و ازدواج آنها را در صورتى شرعا مجاز دانست كه قبلا صيغه نكاح بين آن دو جارى شده باشد و تنها پيوندى را مقدس و محترم شمرد كه با رضايت و رغبت طرفين انجام پذيرد و مرد حتى بدون كلمه قبول صريخ نمى تواند زنى را به عقد خود درآورد و صداق و مهريه را نيز حق مسلم زن قرار داد.( چهره زن در آئينه اسلام و قرآن)

فانكحوهون باذن اهلهن و آتوهن اجورهن بالمعروف (سوره نساء آيه 24)

آرى در چنان محيطى و در چنان اوضاعى رقت انگيز كه حتى زائيدن دختر مصيبت بزرگى براى پدرش محسوب مى شد اصطلاحاتى كه محمد(ص) شارع اسلام به عمل آورد مقام حقوقى زن را بسيار استوار كرد و براى فرزندان اناث مانند ذكور سهمى از ارث والدين مقرر دانست. يوصيكم الله فى اولادكمن للذكر مثل حط الانثيين( سوره نساء آيه 11)و سهم زن را در ارث نصف سهم مرد قرار داد چرا كه زنان برخلاف مردان مسئوليت اقتصادى و نگاهداشتن خانواده و تامين معاش خانواده را ندارند و اين با عدالت تناسب دارد.

اسلام آنها را از زنده به گور كردن دختران برحذر داشت (سوره نحل آيه 58 و 59)

پيامبر به ياران خود پيوسته در مورد زنان سفارش مى كردند زنان را امانت خدا مى خواند و مى فرمود زنان در دست شما امانت خدايند آنها را احترام بگذايد(سيماى زنان در قرآن و زنان بزرگ در صدر اسلام سيد خليل خليليان)و با آنها خوش رفتار كنيد «نساء 19».

و خود نيز به زنان و دختران احترام مى گذاشت و چنانچه شيعه و سنى نقل كرده اند مكرر دست دخترش فاطمه را مى بوسيد و مى فرمود: فاطمة بضعةمن آذاها فقد آذانى و من آذانى فقد آذالله( صحيح بخارى ابوعبدالله محمد بن اسماعيل البخارى ج 3)

شايد غرض اصلى پيامبر(ص) نشان دادن مقام فضيلت فاطمه(ع) بوده لكن در ضمن با اين عمل مقام زنها را به مردان مى نماياند كه از دختران انكار نكنند و آنها را عار ندانند و شايد خداوند ذريه پيامبر را از نسل فاطمه زهرا(س) قرار داد كه ارزش و مقام زن را بر همگان عيان كند.

اسلام تا آنجا مقام زن را بالا برده كه حتى به مردان سفارش كرده است كه زمانى كه زنان براى شما اولاد مى آورند و شير مى دهند شيربهاى آنها را بدهيد و آنها را بى اجر نگذاريد. فان ارضغن اولادكم فاتوهن اجورهن( سوره طلاق آيه 6)

آرى زنان در پناه اسلام اين چنين بال و پر گشوده و آن هم به روزگارى كه مى دانيم كه تا چه اندازه زن در جزيرة العرب خوار و بى مقدار انگاشته مى شد.

پس بیائیم قدر این دوران شکوهنمد را بیشتر بدانیم

تهيه وتنظيم : شهربانو كوثر

التماس دعا